ایران می تواند مرکز بانکرینگ منطقه باشد

به گزارش آژانس رویدادهای مهم نفت و انرژی " نفت ما " ،  در این میان نقش پایانه های نفتی و نیز سرعت و چابکی در ارائه خدمات به کشتی ها(بانکرینگ) حرف اول را خواهد زد .گفت و گوی "میثم قدیری" در خصوص فضای بعد از برجام و نیز وضعیت صادرات نفت ایران را با مهندس "پیروز موسوی" ، مدیر عامل شرکت پایانه های نفتی ایران در ادامه می خوانید:

 

 جناب مهندس! شرکت شما یکی از بخش هایی بود که ارتباط مستقیم با نتایج مثبت برجام داشت ، در این خصوص بفرمایید.

در ابتدا انتخاب مجدد جناب آقای زنگنه در وزارت نفت را به فال نیک می گیریم . انتخاب اقای زنگنه فرصت جدیدی برای نقش افرینی صنعت نفت در این برهه حساس تاریخی کشور وتحقق برنامه های دولت درمسیر رشد ،توسعه ؛ پیشرفت اقتصادی  ورفاه مردم است .

اتفاقی که در مجلس افتاد و اعتمادی که با رای بسیار بالا به وزیر نفت شد تکلیف را مشخص کرد . آرای زیادی که داده شد مسئولیت جدیدی را نه تنها برای وزیر بلکه برای کلیه 4 شرکت اصلی فراهم کرده و این رای بسیار بالا حتما پاسخگویی مناسبی باید داشته باشد ما در مقابل این اعتماد مجلس به صنعت نفت باید  بتوانیم بازخورد خوبی را داشته باشیم .ما از سال95 افزایش قابل چشمگیری را درعملیاتمان داشتیم، به طوریکه افزایش ما دو رقمی وچشمگیر بوده است. این مهم همه دستاورد توافقات هسته ای و گشایشی بود که بعد از برجام اتفاق افتاد و باعث شد افزایش تولید و همچنین صادرات نفت ما در سریع ترین زمان محقق شود. ما طی این مدت شاهد حضور نفتکش های بیشتری در پایانه های ماهشهر ،خارگ و عسلویه بوده ایم. خوشبختانه مسیری که باعث رضایت مردم و پیشرفت و آبادانی کشور می شود هم اکنون هموار شده است.

 

 افزایش تولید و صادرات نفت چطور در سریع ترین زمان اتفاق افتاد؟

ما برای حفظ شرایط و ارتقاء آن ، یک سری پروژه ها  را طراحی کرده و اجرا نموده ایم همین طور برنامه هایی را نیز در دست اجرا داریم. ما در اردیبهشت سال گذشته و در سایه توافقات هسته ای  توانستیم رکورد صادرات روزانه 8 میلیون بشکه نفت را به دست آوریم ، اعتقاد داریم که باز هم این توان وجود دارد که این میزان را افزایش دهیم . در پایانه داری چابکی، ایمنی و سرعت یکی از فاکتورهای بسیار مهم است. ما سعی داریم تا در این مسیر حرکت بکنیم. خوشبختانه اتفاقات خوبی رقم خورده، فضایی را ایجاد کرده ایم که زمانی مشتریان بین المللی پایانه های ما را مقایسه می کنند با سایر پایانه های منطقه، دقت، سرعت، چابکی و ایمنی پایانه های ما را تحسین کرده و به آن اعتماد کامل دارند. به عقیده بنده اسکله ها و پهلوگاه ها ویترین هستند وقتی نفتکش ها که  مشتریان بین المللی به شمار میروند به پایانه هایمان می آیند باید فضایی را ببینند که این تجهیزات و اسکله های ما به روز شده باشند و هیچ مشکلی نداشته باشند که بتوانیم فاکتورهای اصلی را اعمال کنیم، برای رعایت همین فاکتورها پایانه نفتی خارگ در پایانه های دنیا و منطقه  جایگاه خاصی را توانسته به دست آورد . امسال به سراغ اسکله آذرپاد میرویم این اسکله غربی ما که مخصوص نفتکش های غول پیکر است و نفتکش هایی که با گنجایش  300 هزار بشکه به بالا است در آنجا پهلو دهی می کنند ، لذا در حال حاضر به دنبال آن هستیم که این نوسازی و بازسازی را انجام دهیم و توان صادراتی را بیشتر کنیم. هدف گذاری شده از این پایانه روزانه 10 میلیون بشکه نفت طی 2 سال آینده صادر شود.

 

 این افزایش چطور قرار است عملیاتی شود ؟

طی این 2 سال سعی داریم توانمان را  در حوزه خطوط لوله زیر دریایی ارتقا بدهیم .  برخی از این خطوط برای اولین بار توپک رانی شده ، بعضا  اطلاعاتی از وضعیت داخلی برخی از خط ها نداشتیم ، الان خوشبختانه تقریبا ما اطلاعاتش را گرفتیم و بخش هایی که نیاز به تعمیر دارد در حال تنظیم شرح کار و انتخاب پیمانکار هستیم تا اطمینان بخشی بیشتری را به صنعت نفت بدهیم چرا که این کار باعث تضمین تولید نفت بیشتر خواهد شد. 

 

همانطور که مستحضر هستید وزارت نفت افزایش تولید نفت از میادین غرب کارون را برنامه ریزی کرده است ، برای صادرات نفت این میادین چه اقداماتی در دست اجرا قرار دارد؟

افزایش تولید در نفت وگاز وپتروشیمی و  پالایشگاهها یکی از برنامه های مهمی بوده که وزارت نفت آن را به 4 شرکت تابعه ابلاغ کرده  است. از آنجایی که بخشی از این افزایش تولید مربوط به میادین غرب کارون خواهد بود، پایانه نفتی خارگ هم سهمی خواهد داشت . نفت تولیدی غرب کارون قرار است به پایانه خارگ برسد و با حجم700 هزار بشکه در کنار نفت سبک، نفت سنگین و نفت فروزان  قرار است سهمی از سبد صادراتی نفت کشور داشته باشد. به عبارت دیگر پایانه خارگ پذیرای  نفت نوع چهارمی برای اولین بار  خواهد بود .بر همین اساس

 برنامه ریزی شده تا خط لوله48 اینچی  جدیدی را بین گناوه و خارگ که مسئولیت انتقال نفت تولیدی نفت کارون را دارد تاسیس شود. برای این امر مسیر های خاص ، مخزن ویژه ، خطوط لوله ویژه ، میترینگ ویژه و بازوهای بارگیری و پهلوگاه های مجزا در نظر گرفته شده است .

 

 برنامه ریزی برای نوسازی و بازسازی تجهیزات به چه صورت است ؟

در دریا ما 12 شناور ملکی داریم و حدود 2 شناور استیجاری که اخیرا با توجه به مصوبه شرکت ملی نفت حدود 4 یدک کش را اضافه خواهیم کرد که 2 تا از آن ها توسط یک شرکت ایرانی ساخته خواهد شد و در مجموع 6 یدک کش قرار است به ناوگان شرکت پایانه های نفتی اضافه شود . بنا داریم تا یدک کش هایی با عمر 36 سال را  از سرویس خارج کنیم که این کار باعث خواهد شد تا همکاران دریایی ما  توانمندتر شوند. در بخش آموزش هم توانستیم از سازمان بنادر و دریانوردی مرجعیتی داشته باشیم برای آموزش خودمان در بخش دریایی، الان در کشور تنها سیستم دولتی هستیم که مجوزهای لازم را برای آموزش دریانوردان گرفتیم و درسطح صنعت نفت اعلام کردیم که با شرکت هایی که نیاز به این آموزش داشته باشند مثل فلات قاره یا نفت و گاز پارس می توانیم در مرکزی در خارگ همکاری داشته باشیم تا هم نیروی انسانی دریایی خودمان را ارتقا بدهیم و هم کمک بکنیم به صنعت نفت و در شرکت های دیگر.

 

 در خصوص SPM ها هم بفرمایید.

 خوشبختانه SPM دوم عسلویه بعد از 12 سال  در کشور در پایانه نفتی خارگ توسط پیمانکاران داخلی در حال تعمیر است  . این آمادگی را داریم ظرف 18 ماه این را مجدد به سرویس برگردانیم، جایگزین  این SPM تعمیری هم جزو SPM های تعمیر شده توسط خود همکاران در پایانه ها بوده است.ما بحث تخلیه خطوط لوله منتهی به SPM سال ۱۳۶۲  را داریم. این نفت موجود در خطوط لوله که محبوس شده خوشبختانه با اقداماتی که شده این را هم سریعا از طریق نصب SPM انجام خواهیم داد.

 

  سوآپ نفت در چه وضعیتی قرار دارد؟

خوشبختانه دیپلماسی نفت به کمک سوآپ آمد و شاهد هستیم از سال89 که سواپ متوقف شده بود،  بر اساس همکاری خوب وزارت نفت و وزارت امور خارجه سوآپ مدتی است راه اندازی شده تا به یک میلیون هزار بشکه در قالب ۲۸نفتکش را سوآپ کرده ایم . طبق اطلاعاتی که دریافت کرده ایم این  میزان در کوتاه مدت افزایش پیدا خواهد کرد .

  با چه کشورهایی سوآپ داریم ؟

الان با ترکمنستان ، ولی در حال مذاکره با قزاقزستان و روسیه هستند ، فکر میکنم خیلی سریع به سقف 100 هزار بشکه در روز دست پیدا کنیم ، در پایانه شمال تعمیرات بسیار خوبی را در مدتی که سوآپ متوقف شده بود انجام دادیم .می دانیم بر اثر تحریم ها وکاهش تولید انتقال وصادرات عدم   آمادگی تاسیسات وکمبود منابع مالی بعد از توقف عملیات وتاخیردر نگهداشت وتعمیرات  در حال حاضر   تاسیسات وزیر ساخت ها نیاز به تعمیرات دارند طبیعی است بعد از چند سال تحریم و توقف در تولید و صادرات خطوط لوله وقتی نتواند ظرفیت کامل انتقال را داشته باشد  این ها به شدت آسیب می بینند وقتی خطوط لوله و مخزن پر نبوده و سیال در آن نباشد آسیب بیشتری می بیند، با وجود اینکه در پایانه نفتی شمال ما این وضعیت را داشتیم وخطوط ومخازن ما خالی بود ولی ما توانستیم 9  مخزن وخطوط لوله وسایر تاسیسات  وتمام تجهیزاتی که ما در آنجا داشتیم خوشبختانه تعمیرات اساسی شد با آمادگی کامل پایانه شمال تا سقف200 هزار بشکه در روز را طبق برنامه و اهداف وزارت نفت می تواند صادرات داشته باشد.

 

افزایش صادراتی که فرمودید در کدام پایانه ها اتفاق افتاد؟

مشخصا در پایانه خارک وعسلویه وهم اکنون با احیای سواپ در پایانه شمال صورت گرفت. یکی از برنامه های مهم دولت یازدهم بحث برداشتن تحریم ها بود، خوشبختانه بعد از توافقات هسته ای و گشایشی که صورت گرفت وزیر نفت برنامه افزایش تولید را سریع ابلاغ کرد . بحث تلاش درتحقق و احیای مجدد سهمیه تولید نفت در اوپک را شاید کمتر به آن توجه کرده ایم ، یکی از اقدامات مفید ، اساسی و تاریخی که در سرنوشت کشور رقم خورد و به عینه مشاهده کردیم همین موضوع بود .  اثر برخی از اقدامات ممکن است تا سال ها نمود پیدا نکند ولی این تصمیمی که در وزارت نفت در آن زمان گرفته شد که البته بعضا نقدهایی هم بر آن وارد می شد که چرا طرح کاهش تولید و توقف تولید را در اوپک نداشته باشیم همانگونه که  شاهد هستیم وصراحتا وزیر طرح فریز نفتی را رد کردند و افزایش تولید واحیای سهمیه گذشته را تاکید می کردند، خوشبختانه احیای سهمیه ما صورت گرفت، اگر طرح پیشنهادی عربستان و جریان کاهش تولیدمحقق میشد معلوم نبود سرنوشت کشور چگونه می شد، ما باید شایستگی های خودمان را نشان می دادیم یک کشور نفتی که یک زمانی در تولید و صادرات جزو 3 کشور اصلی بود الان یک تحریم ظالمانه باعث شده بود ما از حق خودمان دور شویم، تغییر دولت و این نگرش جدید باعث شد که ما برگردیم به وضعیت گذشته و این افتخاری بود برای کشور. صنعت نفت یک صنعت زنده است . وقتی بررسی می کنیم می بینیم چقدر این تصمیم کمک کرد و ریل گذاری شد . اگر ایران حاضر می شد تا به  سهمیه بندی رضایت دهد مطمئن باشید عوارض این تصمیم  به امنیت اقتصادی کشود بسیار ضربه میزد چرا که بسیاری از برنامه هایی که دولت داشت به هیچ وجه امکان عملیاتی شدن آن وجود نداشت و این شکست برای کشور بود. خوشبختانه این اتفاق تبدیل به یک اتفاق بسیار مهم و موفقیت آمیز شد . یکی از مشکلات اساسی میادین نفتی ما که در نیمه دوم خود هستند موضوع کمبود اعتبارات و نقدینگی است ، ما باید میادین نفتی  را توسعه دهیم  این میادین نیاز به احیای مجدد دارند و این بازنگری و احیا نیاز به سرمایه و اعتبار دارد ، ما باید این گام های اساسی را خیلی سریع برداریم این موضوع باید تبدیل به دغدغه همه ساختار کشور یعنی بحث استفاده از سرمایه گذاری خارجی نگرانی تمام مسئولین کشور باید باشد و تنها منحصر به وزارت نفت نباشد بلکه دیگران از وزارت نفت پرسشگری کنند و بخواهند این مسیر کمتر رفته که تنها وزارت نفت دغدغه داشت را به دغدغه عمومی تمام دستگاه ها تبدیل کنند.

 

نهادها باید وزارت نفت را در این میان کمک کنند تا بتوانند زمینه حضور سرمایه گذاران خارجی را هموار و اگر موانعی وجود دارد همه کشور بسیج شوند برای حل آن، این یک ضرورت و نیاز است برای کشور هر گونه بی توجهی در این زمینه به اساس نظام ضربه خواهد زد، چرا که مسئله ای حیثیتی و بین هستی و نیستی است.در کشور بیکاری و فقر بیداد می کند این یک واقعیتی است، باید به مسائل اجتماعی توجه کنیم ما مسئول دولتی هستیم ، ارتباط ما به نظام و مردم یک ارتباط همیشگی است ما باید بدانیم هر تصمیمی که می گیریم در چاردیواری های مردم باید اثرش معلوم شود باید در زندگی مردم این آثار قابل لمس باشد ، اگر تصمیمات و برنامه های ما کاغذی باشد به هیچ جایی نمی رسیم ، متاسفانه برخی از جایگاه ها فراتر از مسئولیت ها که باید همراهی کنند توقف کردند سعی کردند ایستادگی کنند ،سعی کردند این مسیر را کند کنند و اختلال در آن به وجود بیاورند . متاسفانه افرادی که این مسیر را طی کردند در این مدت تهمت ها و نارواها شنیدند اما با این وجود اولین قرارداد بسته شد.  با پیگیری هایی که شد و اعتقادی که در وزارت نفت بود خوشبختانه این اتفاق افتاد مجلس همراهی بسیار خوبی کرد . فکر می کنم بستر بسیار مثبتی به وجود آمده در کشور ولی هنوز نیاز داریم به توجه، اصرار به همان دغدغه و ایجاد یک همبستگی و بسیج عمومی در کشور که مسیر نرفته و کمتر توجه شده را ادامه دهیم .مردم منتظر رفع مشکلات هستند باید به دولت در این مسیر رشد پیشرفت آبادانی وحفظ نظام کمک کرد.

  جناب مهندس! رئیس جمهوری بارها بر ضرورت ایجاد پایانه نفتی خارگ تاکید داشته اند ، ساخت این پایانه در چه وضعیتی قرار دارد؟

مدتی است هم دولت و هم وزارت نفت حساسیت هایی را در رابطه با ایجاد این پایانه دارد چون قول و تعهدی است که آقای رئیس جمهور داده ، طبعا وزیر هم جزو برنامه های کاری خود قرار داده ، خوشبختانه زمین این پروژه بزرگ تامین شده و سند آن صادر شده و همینطور مطالعه اولیه نیز انجام شده، الان در مرحله اجرا است ، قرار است این پروژه از طریق جذب سرمایه گذار در فاز اول حدود 10 میلیون بشکه نفت را صادر کند . امید داریم تا باتعیین وانتخاب سرمایه گذار این اتفاق طی 2 تا 3 سال آینده رقم بخورد و ما بتوانیم پایانه نفتی جاسک را داشته باشیم .

  اهمیت تاسیس این پایانه در چیست؟

یک موضوع این است که بتوانیم تنوع پایانه را درکشور داشته باشیم، چون بخشی از مشتریان ما آسیایی هستند شاید یک مرکزی که نزدیکتر باشد به مشتریان ما پایانه جاسک خواهد بود که می توانند مراجعه کنند و کمک کنند که  ما تنها نگاهمان به خارگ نباشد یعنی پایانه دیگری در کشور در مقیاس بالاتر داشته باشیم. موضوع دیگر، ایجاد پایانه و پتروشیمی و پالایشگاهی که در کنار دریای عمان صورت خواهد گرفت به توسعه به رفاه مردم آن منطقه کمک کند و شغل ها بیشتر ایجاد خواهد شد، معیشت مردم را تحت تاثیر قرار خواهد داد لذا در آن سرزمینی که بسیار مهم است همجواری با دریای عمان حضور صنعت در آنجا می تواند به آبادانی و پیشرفت منطقه کمک کند .

  افزایش توان صادراتی که شما فرمودید قرار است در کدام پایانه ها محقق شود ؟

ما تغییرات و اصلاحاتی را در بازوهای بارگیری وهمینطور خطوط لوله خواهیم داشت . همچنین سیستم های میترینگ را به روز خواهیم کرد که جزو برنامه های اصلی ما است، کارهایی و اقداماتی را انجام داده ایم در سیستم ها انشاا... توان صادراتی خود را به 10 میلیون بشکه و در سقف اوپک خواهیم رساند. بعضا ممکن بود برخی از نفتکش ها را  به دلیل کمبود نتوانیم در یک سقفی را پذیرا باشیم لذا این کشتی ها می مانند در لنگر ها و در نوبت قرار می گرفتند اما اگر بتوانیم توان صادراتی را افزایش دهیم کشتی های بیشتر با حجم بیشتری می توانیم در زمان کمتری و پهلو دهی نماییم.

در آذر ماه هم رکوردی داشتیم ، یک زمانی ترافیک نفتکش ها بیشتر می شود طبق برنامه ای که دارند این ترافیک باعث میشود که ما مشتری را نگه نداریم بلافاصه با اطلاع قبلی وارد لنگرها می شوند و  نیروها و تجهیزات را آماده می کنیم در عملیات انتقال تمرکز کردیم زمان را  تسریع کنیم و این اتفاق هم افتاد .

  جناب مهندس! لطفا مقایسه ای از امکانات پایانه های نفتی ایران و سایر کشور ها نیز داشته باشید.

به غیر از عربستان که حجم صادراتی بالایی دارد در منطقه ،ولی ما در جایگاه بسیار خوبی قرار داریم . طبق نظر سنجی که ما از مشتریان داشته ایم در حوزه چابکی، سرعت، ایمنی و امنیت ما رده اول منطقه هستیم و خیلی راضی هستند. درکنار بازسازی ها و نوسازی ها سعی کرده ایم این رضایت را به دست آوریم. 

  چشم انداز1404 شرکت پایانه های نفتی چگونه است؟

همانطور که مستحضر هستید  تنها رقیب ما در منطقه عربستان است .ما دنبال آن هستیم که مقام اول منطقه را داشته باشیم در رده جهانی هم به دنبال کسب مقام سوم در بین پایانه های برتر هستیم . در کنار سایر برنامه های دیگر موضوع نوسازی تجهیزات نیاز اساسی شرکت پایانه های نفتی است،با توجه به ارتباط مستقیم و مهم تاسیسات و تجهیزات با تولید و صادرات  این موضوع جزو برنامه های اولویت دار وزارت نفت محسوب میشود و تمام شرکت ها باید در این امرموظف هستند.

  وضعیت صادرات نفت خام ایران به چه صورت است ؟

صادرات نفت خام ایران نسبت به 6 ماهه اول سال گذشته حدود 8 درصد در پایانه ماهشهر افزایش داشته است . در خصوص میعانات گازی نیز 7 درصد رشد را داشته ایم .تعداد نفتکش هایی که در پایانه ماهشهر پهلو دهی شده اند 3 درصد افزایش داشته و این میزان در پایانه خارگ 8 درصد بوده است .

 بحث ساخت پایانه های ال ان جی به کجا رسید؟

این مورد جزو برنامه های وزارت نفت بوده وهست.در منطقه ویژه عسلویه در این خصوص کارهایی انجام شده ولی نیاز به سرمایه  و نیز تکنولوژی احساس میشود.

  چرا ایران در صنعت بانکرینگ سهم قابل توجهی ندارد؟

بحث خاصی را مطرح کردید. مشتریان به صرف تنها دریافت سوخت به پایانه ها مراجعه نمی کنند.

اگر ما می خواهیم مثلا خارگ یا قشم یا هر پایانه دیگری به عنوان مرکز بانکر خودش را نشان دهد باید سایر نیاز مشتریان را به جز سوخت فراهم کنیم . بخشی از این امکانات در خارگ در قالب باشگاه ملوانان ایجاد شده است اما کافی نیست. ما با پایانه های دیگر در این مورد فاصله معنا داری داریم . تقریبا حجم بانکر موجود در خلیج فارس بین 20 تا 23 میلیارد دلار است اگر ما بتوانیم این حجم را جذب کنیم خیلی خوب است. رقمی که الان داریم حدود 3 تا 4 میلیارد دلار است اما آنچه که مسلم است بخشی از بانکر عرضه و فروخته شده در بندر فجیره توسط خریداران فروخته و عرضه می شود .امید داریم که بتوانیم این سهم را افزایش دهیم و در کشور یک مرکز بانکرینگ ایجاد کنیم و بتوانیم این مقدار حجم دلار را مستقیما نصیب خودمان کنیم.این کار دور از انتظار نیست .دستورالعمل وزیر محترم شفاف سازی کرده ودر فاز اول ما می توانیم حجم بسیار بالایی را فقط بابت نفتکش هایی که می آیند و پهلو دهی و جدا سازی می شوند به دست آوریم. می توانیم به خارگ به عنوان یک جزیره بانکری نگاه کنیم که نیاز مشتریان را به عرصه های مختلف رفع کند .این نیاز به برنامه ریزی خاص دارند و ما آمادگی داریم. چرا که بستر این مهم در خارگ و دیگر پایانه ها فراهم است . در سال بین 800 تا 1000 نفتکش را پذیرا هستیم حجم بسیار بالایی را ما در آنجا سوخت می دهیم اگر همین مقیاس را از کشتی های عبوری داشته باشیم یعنی بر اساس نیاز غذایی،  دارویی و... در کنارش این حجم را به 2 هزار تا برسانیم مبلغ بسیار قابل توجهی خواهد شد .  امور بین المل وزارت نفت می تواند کمک بسیار زیادی در این زمینه انجام دهد .

 همانطور که مسحضر هستید چند وقتی است که در انتصابات به جوانگرایی تاکید ویژه ای می شود در این خصوص بفرمایید.

 آنچه که بسیار مهم است این است که صنعت نفت نیاز به تغییر مسیر هرم سنی وتحصیلی و جوانگرایی دارد. حتما باید یک جوانگرایی منطقی درصنعت نفت شکل بگیرد. تمام برنامه های ما این است که بتوانیم این جوانگرایی که الان نیاز کشور است را با بستری که وجود دارد و اعتمادی که در صدر و ذیل مسئولین به وجود آمده محقق سازیم. با این اقدام می توان 15 تا 20 سال آینده را با شروع کادر سازی  از هم اکنون می توان تضمین کرد . برای اینکه بتوانیم انتقال مسئولیت را به دوش جوانان خوب اندیشمند و توانمند بذاریم شاید بزرگترین نگاه و برنامه این باشد.