آخرین اخبار
فراتر از نفت

حفاری طولانی ترین چاه جهان در میدان چایوو در دریای اختسک

پاکسازی ۸۰ درصد تجهیزات محوطه چاه ۱۴۷ رگ سفید

بزرگترین صادرکنندگان نفت جهان کدامند؟

ارسال کمک های پتروشیمی جم به مناطق زلزله زده غرب کشور

افزایش سرعت برداشت امارات از دو میدان نفتی

رشد سه برابری تقاضای چین به گاز تا سال ۲۰۴۰

سرازیر شدن نفت امریکا به آسیا

یادداشت/اولویت های شستا

آغاز تولید شرکت او ام وی، از میدان گازی صوفیای پاکستان

شهر سرپل ذهاب به طور کلی گازدار شد

مایع سازی گاز؛ ارزان فروشی یا آینده نگری

حضور شرکت های امریکایی و انگلیسی در نمایشگاه ادیپک ابوظبی

پتروشیمی مکران پروژه ملی است؛مسئولان توجه کنند

دعوت از وزیر نفت برای توضیح درباره قرارداد توتال

فوتبال؛ تحفه انگلیسی نفت برای ایران

اختصاص سهمیه به ایثارگران در آزمون استخدامی وزارت نفت

تشریح جزییات برنامه‎های نفت مناطق مرکزی در کمیسیون انرژی

رد پای یک زن فراری در پرونده دکل گمشده

سرمایه گذاری شرکت روسی در میدان گازی مصر

وزیر نفت "عضو شورایعالی آمایش سرزمین " شد

دعوت مدیرعامل نفت خزر از کارکنان شرکت برای کمک به زلزله زدگان کرمانشاه

پیش بینی قیمت ۸۳ دلاری نفت طی ۸ هشت سال آینده

احتمال پیوستن تولیدکنندگان غیر اوپکی به اوپک

تصاویر اختصاصی "نفت ما"از نمایشگاه ادیپک ابوظبی امارات

جوابیه شرکت پالایش و پخش به خبر "نفت ما"

برگی از تاریخ نفت

فوتبال؛ تحفه انگلیسی نفت برای ایران

۱۰:۵۱ - ۱۳۹۶/۸/۲۴کد خبر: 74337
روزنامه ایران در یازدهم آبان ماه در مطلبی با عنوان: "فوتبال، جانشینی برای جنگ" اطلاعات ارزشمندی را در خصوص فوتبال در ایران و برگزاری المپیک ۱۹۰۸ لندن، منتشر کرد؛ یادداشت کوتاه زیر، اطلاعاتی تکمیلی و البته اصلاحی بر آن مطلب ارزشمند است.

به گزارش آژانس رویدادهای مهم نفت و انرژی " نفت ما " ، المپیک لندن در سال 1908میلادی برابر با سال 1287 خورشیدی در حالی در لندن برگزار می شد که کاشفان انگلیسی نفت به سرپرستی مهندسی به نام "جورج رینولدز" و تحت امتیاز نامه "ویلیام ناکس دارسی" مدت ها بود ماراتن خود را برای اکتشاف نفت در ایران آغاز کرده بودند. این کاشفان در ماه های منتهی به برگزاری المپیک در لندن، دکل های حفاری نفت را در کوهپایه های منطقه ای در جنوب غربی ایران، برپا می کردند. تلاشی که در سپیده دم پنجم خرداد ماه آن سال نتیجه داد و نخستین چاه نفت خاورمیانه به نفت رسید. محل حفر این چاه بعدها "مسجدسلیمان" نامیده شد و این "شرکت- شهر" نفتی پس از اکتشاف نفت در آن و ایجاد تاسیسات صنعتی و مدنی، به مهد بسیاری از اولین ها در ایران تبدیل شد که فوتبال نیز از جمله این اولین ها بود!

 

فوتبال اولین بار در ایران، در شهر مسجد سلیمان، در استان کنونی خوزستان آغاز شد و اولین استادیوم فوتبال در این شهر به دست مهندسین انگلیسی به بهره برداری رسید. اولین مسابقه فوتبال در آنجا بین انگلیسی ها برگزار شد و نخستین ایرانی که در یک تیم فوتبال به طور رسمی بازی کرد، شخصی به نام "کریم زندی" بود که در سال های ۱۲۸۷ تا ۱۲۹۷ هجری خورشیدی در بین انگلیسی ‌ها و در تیم‌هایی که آنها در ایران تشکیل داده بودند، بازی کرد.

 

فوتبال و نفت

همان گونه که پیشتر آمد سال 1287 خورشیدی (1908میلادی) همان سالی است که چاه شماره یک نفت خاورمیانه و ایران به بهره برداری رسید و تصور اینکه کاشفان انگلیسی نفت در این منطقه لحظاتی از اوقات استراحت خود را به ورزش فوتبال اختصاص داده باشند، دور از ذهن نیست! خصوصا اینکه در آن مقطع آنها پیگیر اخبار المپیک در لندن نیز بودند و در میان تلگرام ها و بسته های پستی که البته با تاخیر می رسید، اخباری از المپیک نیز به این کاشفان دور افتاده از وطن می رسید.

در لندن اما اخبار اکتشاف نفت در ایران و به نتیجه رسیدن امتیازنامه واگذار شده توسط مظفرالدین شاه قاجار به دارسی انگلیسی در میان اخبار نتایج المپیک و میزبانی بریتانیایی ها گم می شد. گو اینکه بنا به خاطرات سر آرنولد ویلسون، مستشار انگلیسی که گروه کاشفان نفت را در ایران همراهی می کرد، خبر اکتشاف نفت نیز با تاخیز به لندن و دفتر مرکزی کمپانی نفت رسیده بود!

به هر حال کاشفان دور از بریتانیا که کارگران کانادایی و برمه ای نیز آنها را همراهی می کردند در محل ماموریت خود بسیاری از مظاهر زندگی صنعتی و جلوه های جدید را بازتولید کردند که از جمله این مظاهر، بازی های گلف، فوتبال و اسبدوانی بود. مسجدسلیمان، هفتکل، آبادان و دیگر شرکت- شهرهای نفتی تازه متولد شده در جنوب غرب ایران ب این ترتیب مهد فوتبال و دیگر ورزش های نوین شدند.

 

 فوتبال برای اولین بار در ایران، در شهر مسجد سلیمان، در استان کنونی خوزستان آغاز شد و اولین استادیوم فوتبال در این شهر به دست مهندسین انگلیسی به بهره برداری رسید.

ورود فوتبال توسط انگلیسی ها به مناطق نفت خیز سرآغاز پایه گذاری یک ورزش پرطرفدار در ایران شد. فوتبال از سال 1866 میلادی در انگلستان شکل گرفته بود و بتدریج این ورزش مهیج بیشتر نقاط جهان را تسخیر می کرد. در 1904میلادی (چهار سال قبل از بازی فوتبال در جنوب غرب ایران) تشکیلات فیفا ایجاد و در 1906 نیز اولین دوره مسابقات فوتبال را برگزار کرد. اما اوج رونق فوتبال، همان مسابقات المپیکی بود که در سال 1908 و اتفاقاً همزمان با کشف نفت در ایران،در لندن برگزار شد.

به این ترتیب در ایران باید ورزش فوتبال و صنعت نفت را دو رویداد همزاد دانست که در دامان مناطق نفتخیز تولد و پرورش یافتند و در روزگاری که در بسیاری از مناطق ایران و کل خاورمیانه، کسی نشانی از فوتبال نمی دانست، کارکنان نفت در این شهر اوقات فراغت خود را به فوتبال و ورزش های نوین دیگر سپری می کردند.

به مرور فوتبال در پایتخت و نقاط دیگر کشور نیز طرفدارانی یافت و در سال ۱۳۰۸ اولین مسابقه رسمی در ایران با تیم بادکوبه شوروی برگزار شد. پس از آن در سال های ۱۳۱۲ و ۱۳۱۳ تغییرات زیادی در فوتبال و ورزش ایران اتفاق افتاد و انجمن ملی تربیت بدنی و پیش آهنگی تاسیس شد. متعاقباً و در سال ۱۳۱۶ زنده یاد حسین صادقی پس از بازگشت از اروپا مسئول گسترش فوتبال در ایران شد و در ادامه و در سال های ۱۳۱۷ و ۱۳۱۸ تیم ملی فوتبال ایران تشکیل شد و به عنوان نخستین مسابقه،با افغانستان دیدار کرد.

 

پیدایش فوتبال در ایران همزاد صنعت نفت بود و نه تنها این ورزش مفرح و جذاب، بلکه بسیاری از دیگر مظاهر مدنیت مدرن از هنر و معماری مدرن گرفته تا ورزش و مسایل اجتماعی و شهری، با حضور صنعت نفت در ایران منتشر و به مرور فراگیر شد.

 

ورزشگاه امجدیه نیز در همین سال ها تاسیس شد و نهایتاً در سال 1325 بود که فدراسیون فوتبال ایران تاسیس و یک سال بعد به عضویت فیفا درآمد. به این ترتیب باید متذکر شد که سابقه فعالیت فوتبال در مناطق نفتخیز حدود سی و هشت سال پیش از تاسیس فدراسیون فوتبال ایران است!

پس از آنکه باشگاه های مختلف در مناطق نفتخیز توسط شرکت نفت ساخته شد، مسابقه ها به صورت باشگاهی برگزار شد که این گونه مسابقه ها نیز می تواند مبداء و آغاز مسابقه های باشگاهی در  ایران باشند.

این باشگاه ها بیشترشان دارای زمین فوتبال اختصاصی، استخر شنا، سالن ورزش، سالن سینما و سایر امکانات فرهنگی و ورزشی بودند. در حال حاضر نیز هنوز تعدادی از این بناها، با وجود تغییر کاربری در مسجد سلیمان وجود دارند؛ از جمله باشگاه نفتون، باشگاه نفتک، باشگاه ایران، باشگاه مرکزی، باشگاه تمبی، باشگاه کاوه چشمه علی، باشگاه بی بییان، باشگاه هندی ها و باشگاه ارامنه.

 

 فوتبال با عمر بیش از یک قرن، در مناطق نفتخیز، بیش از آنکه به فوتبال کلاسیک لندنی شبیه باشد، ظرافت ها و زیبایی فوتبال مردمان محروم و بردگان برزیل را در خود مستتر دارد.

باید خاطرنشان کرد که تعریف دقیق باشگاه های فرهنگی ورزشی نیز در مناطق نفتخیز سابقه ای نزدیک به یک قرن دارد و هر باشگاه در رشته های مختلف دارای تیم های ورزشی بوده و واجد افتخارات ملی و بین المللی بود.

پیدایش فوتبال در ایران همزاد صنعت نفت بوده و نه تنها این ورزش مفرح و جذاب، بلکه بسیاری از دیگر مظاهر مدنیت مدرن از هنر و معماری مدرن گرفته تا ورزش و مسایل اجتماعی و شهری، با حضور صنعت نفت در ایران منتشر و به مرور فراگیر شد.

قدمت برخی استادیوم های ورزش فوتبال در مناطق نفتخیز ایران با ورزشگاه های ساخته شده برای المپیک 1908 در لندن هم ترازی دارد. با این همه فوتبال با عمر بیش از یک قرن، در مناطق نفتخیز، بیش از آنکه به فوتبال کلاسیک لندنی شبیه باشد، ظرافت ها و زیبایی فوتبال مردمان محروم و بردگان برزیل را در خود مستتر دارد. ظرافت و زیبایی که رقص پا و در عین حال فریاد اعتراض استعمار شدگان در مقابل استعمارگران بود. مانند وقتی که"کریم زندی"در زمین قدیمی فوتبال مسجدسلیمان دروازه تیم انگلیسی را گشود و از شوق به آسمان پرید! شاید شبیه به هوا پریدن "پله" بعد از گل زدن در فیلم "فرار به سوی پیروزی"!

 

فرشید خدادادیان

مدرس دانشگاه و پژوهشگر تاریخ نفت

 


خبرهای مرتبط:



» ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *


سایت خبری تحلیلی نفت ما