آخرین اخبار
فراتر از نفت

کدام کشورها بزرگترین ذخایر نفت جهان را دارند؟

افزایش صادرات نفت ایران به چین

اتصال پالایشگاه روغن‌سازی ایرانول در آبادان به برق شهر

انتقاد برخی تولیدکنندگان بزرگ از روند طولانی تایید گواهی ثبت آماری

جوابیه شرکت انتقال گاز به گزارش "نفت ما"+پاسخ "نفت ما"

کناره گیری وزیر انرژی آمریکا از دولت

آمریکا صادرات نفت را ۲ برابر کرد

اعزام کاروان کمک‌های نفت فلات قاره به مناطق سیل‌زده

شرکت حفاری توران برنده قرارداد ۵۰۰ میلیون دلاری بی پی در دریای خزر

افزایش قیمت CNG ابلاغ شد

تمدید قرارداد حفاری و مهندسی bp در خزر

ارسال دومین محموله کمک های کارکنان آغاجاری به مناطق سیل زده

صادرات ماهانه نفت ایران به پایین‌ترین رقم رسید

تولید نفت ۲۰ هزار بشکه کاهش یافت

مدیرعامل جدید پتروشیمی جم معارفه شد

مذاکرات عربستان برای خرید سهام مشتری نفت ایران

صنعت نفت در کنار مردم خواهد بود

پایان پیمان نفتی اوپک در اواسط امسال

پرتغال دچار بحران انرژی شد

نفت از مرز ۷۲ دلار گذشت

مخالفت مجلس با بنزین ۲ نرخی

تقدیر مدیر کل محیط زیست بوشهر از مدیرعامل پلی پروپیلن جم

ابلاغ یک دستور العمل برای غرب‌کارون

دو پیش‌بینی از قیمت نفت

انتصاب در پتروشیمی بندرامام

پرونده ویژه"نفت ما"/ پیگ رانی؛ ضرورت امروز (۱)

خطر در کمین لوله های گاز ایران

۱۱:۳۱ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۲کد خبر: 112762
ایران دارای ۱۴۰۰۰ کیلومتر خط لوله نفت و بیش از ۴۰۰۰۰ کیلومتر خط لوله گاز می باشد. با توجه به سابقه وجود خطوط لوله نفت وگاز در کشور، نیاز به نظارت دقیق به منظور تضمین تداوم جریان نفت وگاز در کشور احساس می شود. از سوی دیگر با توجه به اتمام عمر طراحی خطوط لوله قدیمی و بروز پدیده خوردگی و نشتی، نیاز به استفاده از روشهای سریع و کم هزینه همچون پیگرانی هوشمند در کنار سایر روشهای برای نظارت بر انتقال فرآورده های نفتی توسط خطوط لوله ضروری است.

به گزارش آژانس رویدادهای مهم نفت و انرژی " نفت ما " ،اصلی ترین وظیفه یک خط لوله، انتقال موثر و قابل اطمینان یک یا چند محصول به شکل سیال یا گاز می باشد.  در مقایسه با روشهای دیگر از قبیل انتقال از طریق تانکر و... ، انتخاب خط لوله و استمرار استفاده از آن، مطلوبیت و صرفه جویی اقتصادی، ایمنی بیشتر و کاهش ریسک به همراه دارد.  

بازرسی خطوط لوله انتقال نفت و گاز و تلاش برای حفظ جریان انتقال نفت خام وگاز از اهمیت بسزایی برخوردار است. ایران داری 14000 کیلومتر خط لوله نفت و بیش از 40000 کیلومتر خط لوله گاز می باشد. نشت در خطوط انتقال، علاوه بر اتلاف منابع ملی و هدر روی فرآورده های نفتی در شبکه انتقال، اختلال در فعالیت پالایشگاه ها و مصرف کنندگان و همچنین آلودگی محیط زیست را به همراه دارد. برخی از خطوط لوله در کشور بیش از 40 سال عمر دارند و با توجه به اتمام عمر طراحی خطوط لوله در کشورمان و همچنین برنامه های آتی کشور برای گسترش شبکه خطوط انتقال نفت و گاز، نیاز به یک سیستم نظارتی به منظور تشخیص نشتی و جلوگیری از ترکیدگی لوله را ضروری می نماید. باید توجه داشت که خوردگی، پدیده های جرافیایی و آب و هوایی (نظیر سیل، زلزله و رانش زمین)، دخالتهای شخص ثالث نظیر انجام عملیات عمرانی در حریم خطوط لوله و همچنین افزایش عمر خطوط لوله و پایان عمر طراحی آنها و بالتبع افزایش پدیده نشتی همگی بر عملکرد صحیح شبکه موثر هستند.

امروزه سیستم های پیشرفته ای در دنیا بدین منظور توسعه یافته اند که بر روی خطوط لوله جدید قابل اجرا می باشند ولی بر روی خطوط لوله قدیمی قابل اجرا نیستند و از پیچیدگیهای مخصوص به خود برخوردار هستند. نشت مواد هیدروکربن در کشور ما تا کنون باعث بروز صدمات زیست محیطی گسترده ای در زمینها، آب رودخانه ها شده است و در مواردی هم باعث بروز آتش سوزی در روستاهای مسیر خط لوله شده است. در مواردی بروز نشتی منجر به بروز خسارتهای میلیاردی به روستاها و ساکنین اطراف خط لوله شده است.

خطوط لوله نفت وگاز نیز مانند یک بیمار هستند که باید هر از چند گاهی یک بازرسی کلی شوند، تا اگر موردی مشکوکی در آن ها دیده می شد به سراغ روش های دقیق تر و کم هزینه تر برای رفع مشکل رفت.

طبق آمار در سالهای اخیر تعداد 6 مورد نشتی ناشی از خوردگی و 3 مورد ناشی از دخالت های شخص ثالث در کشور باعث ترکیدگی خطوط لوله نفت و 4 مورد نشتی گاز ناشی از خوردگی در خطوط لوله گاز اتفاق افتاده است. از سوی دیگر باید توجه داشت که هزینه تعویض هر کیلومتر اینج خطوط لوله نفت 20 هزار دلار می باشد. یعنی هزینه تعویض یک کیلومتر خط لوله 42 اینچی، بالغ بر 800 هزار دلار می باشد. پس این طور نیست که با یک حدس اولیه در مورد نشتی یا احتمال خرابی به تعویض خطوط بپردازند. برای تعویض خطوط باید اطلاعات کاملا دقیق جمع آوری شود. ولی این اطلاعات زمان بر و هزینه بر می باشند. اینجاست که ضرورت استفاده از چند نوع روش برای جمع آوری اطلاعات در مورد وضعیت خطوط لوله روشن می شود.

. طبق آمار اعلام شده از سوی شرکت ملی گاز طی چند سال اخیر علاوه بر نشتی های تجهیزات جانبی خطوط لوله که غالب نشتی ها را تشکیل می دهند. موارد زیر نیز رخ داده است:

  1. نشتی بر اثر خوردگی داخلی
  2. نشتی بر اثر خوردگی خارجی
  3. نشتی بر اثر سیم جوش لوله
  4. نشتی بر اثر BCC

طبق برآورد  از آمار حوادث، بیش از 40%  از حوادث بر روی خطوط لوله در اثر نیروهای خارجی وارد بر آن گزارش گردیده که حاصل از فعالیت های ناشی از حفاری در کنار خطوط لوله صورت گرفته است . عامل 50% از کلیه نشتی ها را نیروی خارجی وارد بر لوله موجب گردیده و دومین عامل نشتی در خطوط لوله را خوردگی درونی و بیرونی سبب شده است . از مجموعه صدمات وارده  به خطوط لوله ، 64% در اثر نیرو های خارجی وارد بر لوله ، 14% اشکالات مهندسی در طراحی و انتخاب مواد و ساختمان  ،13% ناشی از خوردگی و 9% بقیه را موارد دیگر شامل می شود .

پیگ (از انگلیسی PIG که اصطلاح Pipeline Inspection Gauge است) وسیله‌ای مورد استفاده در لوله‌های انتقال سیالات از جمله لوله‌های آب، فاضلاب، انتقال نفت و انتقال گاز است. از پیگ معمولاً برای اهداف زیر استفاده می شود: 1-تمیزکاری لوله، 2-ایجاد حائل فیزیکی بین دو سیال متفاوت، 3-نظارت بر بدنه لوله و 4-ضبط اطلاعات هندسی خط لوله.

بطور کلی کلیه کارشناسان در صنعت نفت و گاز ، با لزوم پیگ رانی در خطوط لوله موافقند اما دلایل انجام پیگ رانی همیشه بوسیله همگان بطور کامل قابل درک نیست . در نتیجه برنامه های نادرست پیگ رانی و یا بکار گیری و استفاده از نوع پیگ نادرست در عملیات پیگ رانی ، موجب تأثیر عکس در هزینه های عملیات و تعمیرات مربوط به خط لوله می گردد . در صنایع مرتبط با انتقال سیالات خصوصاً در صنعت انتقال نفت و گاز و فرآورد های آن ، اکثراً زمانی به انجام پیگ رانی در خطوط لوله متوسل می گردند که با مشکل خاصی مواجه گردیده و راه حل دیگری وجود ندارد و در اغلب مواقع اجرای این عملیات، نیز بیش از حد ، با تأخیر صورت گرفته بنحوی که خسارات مرتبط به تأسیسات وارد شده و میلیارد ها تومان سرمایه در معرض خطر قرار گرفته است .

استفاده از پیگ مناسب و برنامه پیگ رانی صحیح ، به صحت و بهینه نمودن راندمان خط لوله کمک موثری خواهد نمود و موجب ارتقاء ایمنی و حفظ محیط زیست و افزایش سود صاحبان صنایع خواهد گردید . هم اکنون خطوط لوله در زمره اقتصادی ترین و ایمن ترین راههای انتقال سیالات ( مایعات و گازها )بشمار می رود . که این روش انتقال سیالات  بر دو اصل مهم متکی می باشد :

1- تأسیسات انتقال سیالات بایستی پیوسته در سرویس باشد .

2- عملیات انتقال سیالات باید با حداقل سرمایه و هزینة عملیات صورت گیرد .

از اینرو طراحی و ساخت خطوط لوله را بایستی مبتنی بر دو اصل فوق بنا نمود ، هر چند که سرمایه و هزینه در خطوط لوله انتقال و بخصوص خطوط لوله با قطر بالا و طول زیاد بسیار سنگین است .

بطور خلاصه ، انجام عملیات پیگ رانی در خطوط لوله به حصول اطمینان از مناسب بودن و صحت عملیات احداث و ساخت خط لوله کمک می کند .

امروزه پیگها را در انواع و اشکال و باتعداد اجزاء گوناگونی می سازند که هر یک برای منظور خاصی بکار می روند ولی آنچه که مسلم است ، بکار بردن هر نوع پیگی بهتر از عدم استفاده کلی از پیگ و پیگ رانی در خطوط لوله است . استفاده از پیگ رانی علاوه بر صرفه‌جویی و جلوگیری از این مشکلات، از اثرات مخرب زیست محیطی روش‌های قدیمی جلوگیری می‌کند.

پیگ هوشمند (Intelligent PIG یا Smart PIG)، به عنوان تنها وسیله برای حمل ابزارهای تست غیرمخرب، پیگی است که وظیفه جمع‌آوری اطلاعات مختلفی راجع به مسیر حرکت خود را بر عهده دارد.

با توجه به اینکه خطوط لوله گاز حداقل سالانه یکبار مورد بازرسی قرار می گیرند، استفاده از روش های بازرسی پیگرانی در کنار دیگر رشوهیا بازرسی یکی از نیاز های مطرح در این زمینه نیز می باشد. در نتیجه راه اندازی یک سیستم جامع نظارت و کنترل (با بکارگیری سایر روشهای مکمل) بر خطوط لوله بخصوص خطوط لوله قدیمی انتقال نفت (به طول 16000 کیلومتر که سیستمهای جدید قابل اجرا بر روی آنها نیستند) و گاز می توان مدیرت بهتری را بر شبکه اعمال نمود

بررسی آمار مصرف اقلام برای تعمیر و نگهداری خطوط لوله در ایران در مقایسه با کشورهای نفتی دیگر به نسبت خطوط لوله جریانی، نشان دهنده عدم توجه اصولی به مقوله نگهداری و پیشگیری می باشد که پیامدهای منفی ناشی از عدم رعایت اصول صحیح پیگرانی در تست خطوط لوله در پایان مراحل نصب و تحویل کارفرما و همچنین خسارت مالی ناشی از برنامه ریزی ناکارآمد جهت پیگرانی در زمان بهره برداری و به منظور نگهداری بهینه از خطوط لوله را در بر دارد. لذا راهکارهایی همچون افزایش پژوهشهای آماری به منظور تدوین آیین نامه های کاربردی در رابطه با نگهداری خطوط لوله در کنار مسئولیت تولید و انتقال و تغییر بازرسی نتیجه گرا به بازرسی فرآیند مدار جهت کاهش خسارات مالی پیشنهاد می گردد.

داشتن یک برنامه جامع برای انجام عملیات پیگ رانی در حین بهره برداری از خطوط لوله موجب خواهد شد تداوم جریان در خط لوله مورد نظر حفظ شود. در بعضی مواقع هنگام پیگ رانی در حین عملیات بهره برداری خطوط لوله، جریان سیال بایستی کنترل شده و در بسیاری موارد ممکن است لازم باشد که جریان سیال را تعدیل کنیم، برای مثال فشار یا سرعت را کاهش دهیم. علاوه بر این خطر گیر کردن پیگ در خط لوله همواره وجود دارد که ممکن است باعث توقف کامل جریان محصول گردد که در بعضی موارد هزینه های زیاد و غیر قابل قبولی را برای باز کردن سیستم به بار می آورد. به هرحال بررسی های دقیق نشان می دهد که یک برنامه جامع پیگرانی به منظور بهره برداری موثر از سیستم ضروری است. پیگ رانی در حین عملیات احداث خطوط لوله و بعد از آن پیگرانی های قبل از راه اندازی خطوط لوله و نیز انجام مداوم و با برنامه عملیات پیگ رانی های دوره ای جهت دستیابی به نتایج مختلفی چون کاهش نرخ خوردگی، رسوب زدایی ، تفکیک سیال های عبوری از یک خط لوله از یکدیگر و ... و در نهایت بازرسی خط لوله از نظر میزان خوردگی یا تغییر شرایط فیزیکی آن در تمام مدت بهره برداری از خط ضروری می باشد، برای مقابله با احتمال صدمه یا مسدود شدن خط لوله تدوین برنامه های نگهداری و بازرسی منظم از خط لوله می تواند به میزان زیادی مخاطرات ناشی از خرابی خط لوله را کاهش داده و عمر مفید سرویس دهی سیستم را افزایش دهد. چنین برنامه هایی به میزان قابل توجهی بستگی به استفاده از پیگ های متعدد دارد. در مراحل مختلف عمر یک خط لوله نوع و تناوب استفاده از پیگ ها تغییر می کند.

با توجه به سابقه وجود خطوط لوله نفت ­وگاز در کشور، نیاز به نظارت دقیق به منظور تضمین تداوم جریان نفت­ وگاز در کشور احساس می شود. از سوی دیگر با توجه به اتمام عمر طراحی خطوط لوله قدیمی و بروز پدیده خوردگی و نشتی، نیاز به استفاده از روش­های سریع و کم­ هزینه همچون پیگرانی هوشمند در کنار سایر روشهای برای نظارت بر انتقال فرآورده های نفتی توسط خطوط لوله ضروری است.

نیلوفر احدیان


خبرهای مرتبط:



» نظرات بینندگان
» مردم مظلوم ایران | ساعت ۱۰:۲۵ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۳
0
0
یعنی کار به این مهمی که با جون مردم سروکار داره الان تو ایران انجام نمیشه؟؟!!!
اگه خدای نکرده اتفاقی بیافته که فاجعه میشه
» ارسال نظر
نام:
آدرس ایمیل:
متن: *


سایت خبری تحلیلی نفت ما