آیا قرارداد دارسی خائنانه بود؟

«قرارداد خائنانه دارسی و چپاول نفت ایران توسط روباه پیر» ، این تعبیر و تعابیر مشابه را در تحلیل رویدادهای تاریخ معاصر بسیار شنیده‌ایم به نحوی که کمتر کسی در بدیهی بودن آن تردید دارد.
آیا قرارداد دارسی خائنانه بود؟
۴تیرماه ۱۳۳۰؛خروج اتباع انگلیسی از سرزمین نفت ایران

دولت انگلستان چهارم تیرماه ۱۳۳۰ و چند روز پس از انجام خلع ید از آن دولت در صنایع نفت ایران، دستور انتقال اتباع و مهندسان خود را از آبادان به بصره صادر و ناو جنگی «موریسش» را روانه آبهای ایران کرد که این اقدام، احساسات ملی ایرانیان را چنان برانگیخت که گروهی از خلبانان نیروی هوائی داوطلب حمله انتحاری (کامیکازی) به این ناو شدند.
۴تیرماه ۱۳۳۰؛خروج اتباع انگلیسی از سرزمین نفت ایران
روزنگار نفت/ چهارم تیرماه ۱۳۵۳

چهارم تیرماه ۱۳۵۳ اعلام شد که یک منبع عظیم گاز در کنگان بوشهر کشف شده است.
روزنگار نفت/ چهارم تیرماه ۱۳۵۳
برگی از تاریخ نفت؛
بحرین؛ از صید مروارید تا صادرات نفت

بحرین (به معنیِ «دو دریا») در اصل نام منطقه‌ای بود در شمال شرقی شبه‌جزیرهٔ عرب‌نشین خاورمیانه که الان به احصا مشهور است.
 بحرین؛ از صید مروارید تا صادرات نفت
برگی از تاریخ نفت؛
چه می‌شد اگر هیتلر به نفت خاورمیانه می‌رسید؟

یکی از مباحثی که کمتر در این خصوص به آن پرداخته شده، این است که اگر هیتلر به منابع نفتی عظیم دست پیدا کرده بود چه می‌شد؟ واقعیت این است که هیتلر به نفت نیاز زیادی داشت. در سال ۱۹۴۱ ماشین جنگی آلمان - تانک‌ها، هواپیماها و وسایل نقلیه زمینی نازی‌ها - باید خود را برای فعالیتی بسیار گسترده در سال‌های بعد آماده می‌کردند و سوخت برایشان حیاتی بود.
 چه می‌شد اگر هیتلر به نفت خاورمیانه می‌رسید؟
برگی از تاریخ نفت
نفت ، اکوان و جنگ جهانی دوم

خیلی چیزها برای نخستین بار با نفت به ایران آمد. از جمله اولین جرثقیل غول آسا که در سال های اولیه تاسیس پالایشگاه آبادان برای پیاده کردن دستگاه ها و تجهیزات فنی از کشتی مورد استفاده قرار می گرفت. این جرثقیل "اکوان" نام داشت و نقش مهمی نیز در جنگ جهانی دوم بازی کرد...
نفت ، اکوان و جنگ جهانی دوم
برگی از تاریخ نفت
شاه مرعوب و مجذوب مصدق بود

هوشنگ نهاوندی، رئیس پیشین دانشگاه‌های شیراز و تهران و وزیر مسکن و آبادانی در دوران پیش از انقلاب سال ۱۳۵۷، به همراه ایو بوماتی، متخصص تاریخ ادیان، سال (۲۰۱۳) کتابی به زبان فرانسوی با عنوان «محمدرضا پهلوی، آخرین شاه» منتشر کرد که اخیرا به زبان فارسی ترجمه شده است.
شاه مرعوب و مجذوب مصدق بود
برگی از تاریخ نفت
چگونگی پیدایش نفت در ایران و جهان

نفت در ایران از هزاران سال پیش به واسطه نشت طبیعی آن در مناطق جنوبی شناخته شده بود. در دایرة المعارف بزرگ لاروس آمده است " نخستین چاه نفت به فرمان داریوش شاهنشاه هخامنشی در استان شوش حفاری شده است. کاوش های باستان شناسی نشان داده است که مردمان کشور ایران حدودا" پنج هزار سال قبل از قیر برای تهیه ملاط و اندود کردن کشتی ها و همچنین از نفت برای ایجاد روشنایی و درمان بعضی از امراض استفاده می کرده اند.
چگونگی پیدایش نفت در ایران و جهان
برگی از تاریخ نفت
عکس/وقتی احمدی نژاد فازهای ۷،۶ و۸ را افتتاح کرد

افتتاح فازهای فازهای ۷،۶ و۸ پارس جنوبی به دست احمدی نژاد و نوذری در سال ۱۳۸۷
عکس/وقتی احمدی نژاد فازهای ۷،۶ و۸ را افتتاح کرد
اولین اکتشافات نفت در ایران/تصاویر

در روز ۵ خرداد سال ۱۲۸۷ هجری شمسی برای نخستین بار یک گروه اکتشاف نفت، در شهرستان مسجد سلیمان استان خوزستان در پی ماه‌ها حفر چاه به نفت رسید.
اولین اکتشافات نفت در ایران/تصاویر
روزنگار نفت/ ۷ خرداد ۱۲۸۰

مظفرالدین شاه در تاریخ ۲۸ مه‌سال ۱۹۰۱میلادی (۷خرداد ۱۲۸۰ شمسی) امتیازنامه دارسی را امضا کرد.
روزنگار نفت/ ۷ خرداد ۱۲۸۰
پرونده نفت در آتش قهر رضاخانی

رضا شاه از روزی که به سلطنت رسیده بود، درصدد بود تا در باره پرونده نفت ایران دو اتفاق بیفتد، نخست حذف سهم خوانین بختیاری از امتیازنامه فرعی و دوم افزایش سهم ایران از امتیازنامه دارسی!
 پرونده نفت در آتش قهر رضاخانی
دانستنی های نفتی؛
چرا نفت را اویل و دکل حفاری نفت را دریک می‌نامند؟

اوت ۱۸۵۹میلادی برابر با شهریور ۱۲۳۸خورشیدی که با بهره‌برداری صنعتی در پنسیلوانیای آمریکا، نفت به جهان معرفی شد، جهانیان به تبع کاشفان اولیه در غرب وحشی، این انرژی فسیلی را oil (روغن) نامیدند، اما چرا oil؟
چرا نفت را اویل و دکل حفاری نفت را دریک می‌نامند؟
برگی از تاریخ نفت
ایران، تاسیس اوپک و نخستین دبیر کل ایرانی آن+اسناد

از ابتدای استخراج نفت در کشورهای مختلف جهان سوم توسط کمپانی‌های بزرگ نفتی، دریافت بیشترین سهم از منابع ملی انرژی خود، هدف اصلی این کشورها بود. پس از آغاز و فراگیر شدن موج ملی شدن صنایع نفت در ایران و دیگر کشورهای نفت خیز، مساله توزیع و فروش نفت خام و دیگر فرآورده های مرتبط با سوخت فسیلی به بهترین شکل و بالاترین قیمت ممکن، دغدغه مهم جدید این کشورها شد.
ایران، تاسیس اوپک و نخستین دبیر کل ایرانی آن+اسناد
روزنگار نفت/ ۲۷ اردیبهشت سال ۱۳۳۰

۲۷ اردیبهشت سال ۱۳۳۰ فرانسیس شپرد، سفیر انگلیس با تسلیم یادداشت تذکری به دولت ایران، قانون ملی‌شدن صنعت نفت را خلاف قوانین بین‌المللی اعلام کرد.
روزنگار نفت/ ۲۷ اردیبهشت سال ۱۳۳۰
چگونگی استخدام کارگر در نخستین روزهای شرکت نفت

در روزهای آغازین صنعت نفت، گزارش‌های متعددی درباره کارگرانی داریم که پس از تنها چند روز کار، بدون هیچ اطلاع قبلی، به سادگی محل کار را ترک کرده‌اند.
 چگونگی استخدام کارگر در نخستین روزهای شرکت نفت
نخستین روزهای شرکت نفت و مسائل کارگران

در پایان سال ۱۲۸۸، همچنان که عملیات حفاری شرکت نفت گسترش می‌یافت، خط لوله انتقال، کار گذاشته شد و پالایشگاه نفت آبادان شروع به تولید کرد. صنعت نو، نیروی کار به سرعت در حال رشد را در خود جای داد.
 نخستین روزهای شرکت نفت و مسائل کارگران
روزنگار نفت/ تمدید قرارداد دارسی

۹ اردیبهشت ۱۳۱۲ امتیاز شرکت نفتی دارسی در ایران به مدت ۶۰ سال دیگر تمدید شد.
روزنگار نفت/ تمدید قرارداد دارسی
اعتراض اهوازی‌ها به یک کاندیدای ریاست‌جمهوری

در نخستین انتخابات ریاست‌جمهوری، اهوازی‌ها به نامزدی تیمسار مدنی به خاطر اعمال غیر اسلامی او در خوزستان معترض بودند.
اعتراض اهوازی‌ها به یک کاندیدای ریاست‌جمهوری
قرارداد خرید زمین بین دارسی وخوانین بختیاری+تصاویر

چند صفحه ازقرارداد خرید زمین بین دارسی وخوانین بختیاری .
قرارداد خرید زمین بین دارسی وخوانین بختیاری+تصاویر
روزنگار نفت/ ۲۹ فروردین سال ۱۳۶۷

مصاف ارتش ایران و آمریکا در خلیج‌فارس.
روزنگار نفت/ ۲۹ فروردین سال ۱۳۶۷
برگی از تاریخ نفت
عکس/ مذاکره علی امینی با هیات امریکایی در مورد قرارداد نفت

مذاکره علی امینی با هیات امریکایی نمایندگی شرکت کنسرسیوم در مورد امضا قرارداد نفت سال ۱۳۳۳
عکس/ مذاکره علی امینی با هیات امریکایی در مورد قرارداد نفت
برگی از تاریخ نفت
عکس/ گازرسانی به کرمان در سال ۱۳۸۷

نصب علمک گاز و انتقال گاز به کرمان در سال ۱۳۸۷
عکس/ گازرسانی به کرمان در سال ۱۳۸۷
برگی از تاریخ نفت
تصاویری از دکتر مصدق

قانون ملی شدن صنعت نفت در واقع پیشنهادی بود که به امضای همه اعضای کمیسیون مخصوص نفت در مجلس شورای ملی ایران در ۱۷ اسفند ۱۳۲۹ به مجلس ارائه شد و در ۲۴ اسفند ۱۳۲۹ در مجلس شورای ملی تصویب گردید. متن پیشنهاد تصویب شده: به‌نام سعادت ملت ایران و به‌منظور کمک به تأمین صلح جهانی، امضاکنندگان ذیل پیشنهاد می‌نماییم که صنعت نفت ایران در تمام مناطق کشور بدون استثناء ملی اعلام شود یعنی تمام عملیات اکتشاف، استخراج و بهره‌برداری در دست دولت قرارگیرد. مجلس سنا نیز این پیشنهاد را در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ تصویب کرد و پیشنهاد قانونی شد.
تصاویری از دکتر مصدق
پیامدهای ملی شدن صنعت نفت بر سیاست خارجی ایران

کشور ایران در طی قرن بیستم رویدادهای مهمی مانند اشغال در جنگ جهانی اول و دوم، تغییر نظام سیاسی از قاجاریه به پهلوی و انقلاب اسلامی ایران را تجربه کرده است که هر کدام پیامدهای داخلی و خارجی مختص به خود را داشته است. در این میان، یکی از مهمترین رویدادهای تاریخی قرن بیستم ایران ملی شدن صنعت نفت می‌باشد که گذر تاریخ سبب نشده است تا آثار و پیامدهای آن از میان برود.
پیامدهای ملی شدن صنعت نفت بر سیاست خارجی ایران
بیشتر